Okiennice to coś więcej niż dekoracyjny akcent. Skutecznie chronią i przed upałem, i przed chłodem, i przed wścibskimi spojrzeniami sąsiadów. Niektóre również przed złodziejami.
Zdobiły elewacje dworków szlacheckich, pałaców magnackich i wiejskich chałup. Zależnie od regionu różniły się konstrukcją i kształtem. Okiennice możemy zobaczyć jeszcze na wsiach, zwłaszcza w starych domach drewnianych - zazwyczaj są wykonane ze zbitych na styk desek. Malowane na różne kolory, czasami z wyciętym wzorem, odbijają się od bielonych ścian domów i nadają im swojski wygląd.
Trochę żal, że budując nowe domy, zapominamy o tym dekoracyjnym akcencie, jakże mocno zakorzenionym w naszej architekturze. Obecnie okiennice częściej spotyka się w domach letniskowych, znacznie rzadziej - w nowych domach całorocznych. Szkoda, bo okiennice - oprócz dekoracyjnego wyglądu - mają wiele zalet.
Chronią przed słońcem
Dlatego warto je zamocować na ścianach tych pomieszczeń, w których okna są duże i wychodzą na wschód, południe lub zachód. Latem w takich pomieszczeniach jest szczególnie gorąco. Temperatura może w nich wzrosnąć nawet o kilkanaście stopni: w pomieszczeniach od wschodu - w godzinach porannych, od zachodu - po południu.
Najgoręcej będzie w tych wnętrzach, których okna umieszczone są od południa - tam słońce jest najdłużej. Zamykając okiennice o odpowiedniej porze, chronimy wnętrze domu przed nadmiernym nagrzaniem.
Jeśli zamocujemy okiennice ażurowe z regulacją ustawienia poziomych listewek (szczebelków), nie musimy całkowicie zaciemniać pomieszczenia. Dzięki temu możemy dozować ilość wpadającego do domu światła, a przy otwartym oknie świeże powietrze będzie swobodnie przepływać szparami między szczebelkami.
Chronią przed zimnem i hałasem
Zimą okiennice chronią przed chłodem - poprawiają właściwości termoizolacyjne okien o 30-50%. Najlepszy efekt uzyskuje się stosując okiennice ocieplone, w których między dwiema warstwami deszczułek drewnianych umieszczona jest warstwa styropianu lub wełny mineralnej. Wystarczy 5 cm takiej izolacji, by zmniejszyć straty ciepła przez okna nawet o 60%. Jeśli zamontuje się mechanizm elektryczny, można je zamykać z wnętrza domu i nie trzeba w tym celu otwierać okna. Warto pamiętać, że zamknięte okiennice chronią też przed hałasem.
Chronią przed złodziejami
Dla nie przekonanych jeszcze jeden argument: okiennice są alternatywą dla krat. Jeśli wyposaży się je w okucia antywłamaniowe, trudniej będzie je sforsować od zewnątrz. Starym i sprawdzonym sposobem zabezpieczania okiennic przed wyważeniem jest ryglowanie ich od wewnątrz: sztabą albo specjalnym prętem.
Okiennice na rynku
Mają różne kształty i wykończenie. Mogą być okiennice jednoskrzydłowe lub wieloskrzydłowe - te montuje się w szerszych oknach i zwykle składa w harmonijkę. Dzięki różnym wzorom, okiennice można dopasować nie tylko do elewacji, ale również do kształtu okna - są okiennice z prostą lub zaokrągloną górną krawędzią. Okiennice mocuje się do bocznej części ościeżnicy albo do ściany - zależnie od rodzaju okuć. Okucia są zwykle metalowe oksydowane i pomalowane farbami antykorozyjnymi. Jeśli okiennice mają być tylko dekoracją, to można zamontować ich atrapy. Takich okiennic się nie zamyka - są na stałe zamocowane do ściany domu.
Okiennice drewniane - wykonane przeważnie z drewna sosnowego - malowane są na różne kolory.